کوتیکول مو چیست؟ نحوه مراقبت از آن چگونه است؟
کوتیکول مو چیست؟ این سوالی است که ممکن است برای بسیاری از افراد پیش بیاید و حتی در بسیاری از موارد، آن را با فولیکول مو اشتباه بگیرند، در حالی که این دو کاملا با هم تفاوت دارند. کوتیکول در واقع بیرونی‌ترین لایه مو است که نقش محافظتی از قسمت‌های داخلی مو را بر عهده دارد. بنابراین، سالم بودن آن از اهمیت زیادی برخوردار است.
اما اینکه وظیفه کوتیکول مو چیست، سالم بودن آن چه اهمیتی دارد و در نهایت، نحوه مراقبت از کوتیکول مو چگونه است؟ همگی سوال‌هایی هستند که قصد داریم در این مقاله به آن‌ها بپردازیم.
کوتیکول مو چیست؟
قبل از آنکه از نحوه مراقبت از کوتیکول اطلاع پیدا کنیم، بد نیست بدانیم به طور کلی کوتیکول مو چیست و چرا مراقبت از آن اهمیت دارد. پس در پاسخ به اینکه کوتیکول مو چیه؟ می‌توانیم بگوییم که کوتیکول بیرونی‌ترین لایه مو است که از سلول‌های پوسته‌دار شبیه به فلس ماهی تشکیل شده و وظیفه محافظت از بخش‌های داخلی مو همچون فولیکول را بر عهده دارد.
در حالت کلی، یک تار مو از سه بخش مدولا، کورتکس و کوتیکول تشکیل شده که تنها قسمت بیرونی یعنی کوتیکول بدون هیچ ابزار کمکی و تنها با چشم قابل مشاهده است. لازم است بدانید که داشتن موهایی صاف و براق نشان دهنده سلامت کوتیکول موهای شما است. در واقع، اگر کوتیکول‌های مو آسیب دیده باشند، موهای سر وز، خشک و کدر خواهند شد؛ چرا که کوتیکول‌های بسته و سالم به عنوان خارجی‌ترین لایه مو نمایانگر درخشندگی، رطوبت و صافی مو هستند.
وظیفه کوتیکول مو چیست؟
بر اساس آنچه گفته شد، کوتیکول مو همچون یک سپر از لایه‌های زیرین مو که شکننده و حساس هستند، محافظت می‌کند. در واقع، کوتیکول‌های مو با قرار گرفتن روی یکدیگر، ساختاری شبیه به غلاف‌های درهم‌تنیده ایجاد می‌کنند که وظیفه آن محافظت از لایه‌های زیرین و محتویات داخلی مو است. به همین دلیل، ظاهر خشک و وز یا نرم و لطیف بودن مو تا حد زیادی به وضعیت کوتیکول‌ها بستگی دارد.
نحوه مراقبت از کوتیکول مو چگونه است؟
برای مراقبت از کوتیکول مو، مهم‌ترین اصل، بسته نگه داشتن آن است. کوتیکول بسته رطوبت را در خود حفظ می‌کند و در نتیجه مو صاف‌تر، نرم‌تر و لطیف‌تر می‌شود. کوتیکول بسته همچنین باعث خواهد شد موها در معرض شکستگی کمتری قرار بگیرند. حال ممکن است بپرسید چطور به بسته ماندن کوتیکول کمک کنیم؟
برای جلوگیری از باز شدن کوتیکول مو رعایت نکات زیر ضروری است:
تعداد دفعات استاندارد شستن موها در هفته
مهم‌ترین و ساده‌ترین کاری که می‌توانید برای مراقبت از کوتیکول مو انجام دهید، توجه به تعداد دفعات شستن موها در هفته است. از آنجایی که بخار آب و آب گرم باعث باز شدن کوتیکول مو شده و از طرفی مواد شوینده به لایه‌های زیرین مو وارد می‌شوند، توصیه می‌کنیم از شستن بیش از حد موها در هفته بپرهیزید. همچنین، خیس شدن مو و سپس تبخیر آب، باعث انبساط و انقباض مکرر کوتیکول‌ها شده و به مرور زمان سلامت مو را به خطر می‌اندازد. بنابراین، سعی کنید تعداد دفعات شستن مو را در هفته متناسب با نوع موی خود کاهش دهید.
شستن مناسب مو
نکته دیگری که باید در نظر بگیرید، شستن ملایم و آرام موها است. به هیچ عنوان برای شستن موها، به آن‌ها چنگ نزنید و سعی کنید شامپو را به آرامی روی پوست سر ماساژ دهید. سپس، هنگام آبکشی، اجازه دهید کف شامپو در طول موها جریان يافته و شسته شود و جلوی وسوسه چنگ زدن را بگیرید. در پایان، می‌توانید از یک ماسک مو داخل حمام استفاده کنید تا رطوبت موها بعد از حمام نیز حفظ شود.
استفاده از شامپو و نرم کننده با PH بین ۴ تا ۵.۵
اگر می‌خواهید شامپو و نرم کننده‌ای که استفاده می‌کنید، به کوتیکول مو آسیب نزنند، حتما دقت کنید که PH آن‌ها بین ۴ تا ۵.۵ باشد. اگر موها در معرض موادی با PH بالاتر قرار بگیرند، فلس‌های کوتیکول مو باز شده و امکان آسیب رسیدن به لایه‌های زیرین مو وجود دارد. در مقابل، مواد با PH پایین، به بسته ماندن کوتیکول مو کمک می‌کنند؛ بنابراین در خرید شامپو و نرم کننده این نکته را در نظر بگیرید.
استفاده از گرمای متعادل برای خشک کردن موها
از دیگر عوامل تحریک کوتیکول مو، حرارت و گرمای بیش از حد است. توجه داشته باشید که قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید یا حرارت نزدیک سشوار و اتو مو سبب باز شدن کوتیکول مو و آسیب رسیدن به مو می‌شود. برای این منظور، بهتر است از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنید و استفاده از ابزارهای حرارتی را به حداقل برسانید. اگر امکان محدود کردن این لوازم وجود ندارد، حتما قبل از استفاده، از محصولات محافظ حرارت همچون اسپری دوفاز استفاده کنید.
آبرسانی منظم موها
جهت مراقبت از کوتیکول، قدرت آبرسانی کردن موها را دست کم نگیرید. به طور طبیعی، موها در طول روز در معرض مواد شوینده، شرایط آب‌وهوایی نامساعد و استرس قرار می‌گیرند که همین عوامل سبب از بین رفتن آب میان بافتی موها می‌شود. از این رو، آبرسانی موها به طور منظم و حتی چند بار در روز جهت محافظت از آن‌ها الزامی است. برای آبرسانی موها بهترین راه، استفاده از یک آبرسان مو با کیفیت از برندهای شناخته شده است. البته استفاده از روغن‌های طبیعی آبرسان نیز کمک کننده خواهد بود.
تامین پروتئین موردنیاز کوتیکول
کوتیکول مو از پروتئین کراتین ساخته شده است؛ پروتئینی که وظیفه محافظت از سلامت و استحکام بافت مو را بر عهده دارد. در اثر تماس مو با مواد شوینده شیمیایی، رنگ‌های قوی و آب‌وهوای نامساعد، فلس‌های کوتیکول باز خواهند شد. در نتیجه از بافت کراتینی کوتیکول کاسته شده و به دنبال آن کوتیکول پر از حفره و سوراخ می‌شود. همین حفره‌ها زمینه را برای آسیب رسیدن به لایه‌های زیرین مو فراهم می‌آورند. بنابراین جهت جلوگیری از بروز این مشکل، روغن تراپی و استفاده از سرم‌های طبیعی حاوی پروتئین و کراتین کمک کننده است.
جمع‌بندی
کوتیکول، به عنوان بیرونی‌ترین لایه مو، وظیفه محافظت از آن را بر عهده دارد و می‌توان آن را مانند نگهبانی برای مو در نظر گرفت. با توجه به این نقش حیاتی، چگونگی مراقبت از کوتیکول مو اهمیت فراوانی دارد. یک کوتیکول سالم از نظر بافت، از ریشه تا نوک در یک تار مو، یکنواخت است. به این صورت که با جدا کردن یک تار مو، خواهید دید که ضخامت و صافی انتها و نوک مو برابر است. اگر احساس می‌کنید چنین نیست، پس احتمالا کوتیکول موی شما آسیب دیده است و بهتر است با اطلاع از نحوه مراقبت آن، به دنبال حفظ کوتیکول موهای خود باشید.