کاپ قاعدگی چیست؟ عوارض، فواید، کاربرد و آموزش استفاده از کاپ قاعدگی
مطالب بسیار مهم درباره کاپ قاعدگی که هرکس باید بداند
کاپ قاعدگی، یک فنجان کوچک و منعطف پذیر است که در واژن قرار میگیرد. این فنجان به جای جذب جریان خون پریود، مانند تامپون و نوار بهداشتی، آنها را جمع میکند. برخی از فنجان های قاعدگی یکبار مصرف هستند و برخی برای مدت طولانی قابل استفاده بوده و دوستدار محیط زیست هستند. اما موارد مهمی درمورد کاپ های قاعدگی، عوارض و فواید آن وجود دارد، که بهتر است بدانید!.
در این مطلب آموزش سلامتی از مجله وقت مد، تمام اطلاعات مهم درباره نحوه عملکرد، فواید، مزایا، عوارض و نحوه ی استفاده از کاپ قاعدگی را خواهید دانست.
کاپ قاعدگی چیست؟
طبق گزارش healthline، کاپ قاعدگی؛ نوعی محصول بهداشتی زنانه قابل استفاده مجدد است. این فنجان به شکل قیف کوچک و منعطف بوده که از لاستیک یا سیلسکون تولید میشود و برای استفاده در داخل واژن در دوران عادت ماهانه طراحی شده است.
بسیاری از افراد در دوران قاعدگی خود، از فنجان های پریودی استفاده میکنند، چرا که ثابت شده است آنها ایمن و موثر هستند. یکی از مزایای استفاده از این اکسسوری پریودی، این است که بر خلاف تامپون( که قبلا توضیح داده شد) و پد بهداشتی، دوستدار محیط زیست میباشند.
در دوران پریودی، یک فنجان قاعدگی بردارید و در واژن خود قرار دهید تا جریان قاعدگی جمع آوری شود، سپس آن را بردارید تا خالی شود.
درباره زیبایی، سلامت مو بخوانید: بهترین سن کاشت مو چه سنی است و به چه عواملی بستگی دارد؟.
نکته های مهم کاپ قاعدگی
بسته به نوع برند، فنجان قاعدگی غیر یکبار مصرف سیلیکونی عموما تا 5 سال قابل استفاده است. کاپ قاعدگی خون بیشتری را نسبت به روش های دیگر در خود جای میدهد. بسته به میزان جریان خون در دوران پریودی، میتوانید تا 12 ساعت از آنها استفاده کنید.
انواع سایز فنجان قاعدگی چگونه است؟
طبق گزارش webmd، جام قاعدگی شبیه یک کاسه کوچک با ساقه ریز در انتهای آن است و در اندازه ها، اشکال و با مواد مختلف ساخته میشود.
انواع سایز فنجان پریودی شامل موارد زیر است:
- کاپ قاعدگی سایز کوچک: برای افرادی که جریان خون سبک تا متوسط دارند و زیر 30 سال سن داشته و بچه دار نشدهاند، مناسب است.
- فنجان قاعدگی سایز بزرگ: برای افرادی که جریان خون سنگین داشته و بالای 30 سال سن دارند و بچه دار شده اند مناسب است.
- کاپ پریودی سایز نوجوان: این نوع فنجان کوچکتر از سایز کوچک، میباشد و برای نوجوانان طراحی شده است.

درباره ترند بانوان بدانید: چه سنی برای پوشیدن سوتین مناسب است؟ راهنمای انتخاب اولین سوتین برای دختران.
انواع اشکال کاپ قاعدگی
فنجان قاعدگی در اشکال مختلف تولید و طراحی میشود که در پایین آنها را خواهید دید:
- فنجان پریودی V شکل: این مدل فنجان یا کاپ قاعدگی بیشتر بلند است تا پهن و از لبه به تدریج باریک میشود. فنجان پریودی V شکل جزو محبوب ترین طرح های فنجان پریودی است.
- فنجان پریودی زنگی شکل: این مدل فنجان گردتر از مدل V است و از لبه بیرون میزند. کاپ قاعدگی زنگی طولانی تر از عرض آن است.
- کاپ قاعدگی گرد: در این شکل از فنجان پریودی، پهنای فنجان بیشتر از طول آن است و پهن ترین بخش ظرف در زیر لبه قرار دارد.
- نامتقارن: در این شکل کاپ دارای یک لبه اریب برای قرار گرفتن در یک چرخش و زاویه مشخص در زیر دهانه رحم است.

بیشتر بدانید: انواع مدل سوتین! 14سبک از جدیدترین انواع سوتین و کاربرد جالب آنها.
آموزش انتخاب سایز کاپ قاعدگی
تصمیم گیری در مورد سایز کاپ قاعدگی سخت است، به خصوص اگر تازه کار باشید. به همین دلیل نکاتی را برای کمک به انتخاب سایز فنجان قاعدگی در بخش پایین توضیح داده ایم:
- سایز A (کوچکتر) برای زنانی که زایمان نکرده اند استفاده میشود و سایز B (بزرگتر) برای کسانی که بچه دار شده اند مناسب است. این موضوع به نوع زایمان که طبیعی و سزارین باشد، بستگی ندارد. حتی در صورت انجام سزارین، بدن برای زایمان آماده شده و عضلات پس از زایمان، شل خواهد شد و عموما کاپ های بزرگتر برای چنین شرایطی مناسب هستند.
- کسانی که که عضلات کف لگن خود را در انجام ورزش منظم درگیر میکنند، میتوانند از کاپی با اندازه کوچک استفاده کنند. به این دلیل که ماهیچه ها سفت تر شده و به احتمال زیاد یک فنجان کوچکتر را به خوبی در جای خود نگه میدارند.
- از انگشتان خود برای تعیین اندازه و شکل واژن میتوانید استفاده کنید.
- با آگاهی از میزان جریان و روند قاعدگی خود و سبک یا سنگین بودن خونریزی، میتوانید اندازه فنجان را با آن مطابقت دهید.
درباره مطالب زیبایی زنانه بدانید: میکرونیدلینگ چیست؟ نحوه انجام، عوارض و فواید Microneedling پوست را بدانید!.
نحوه استفاده از کاپ قاعدگی
- اکثر کاپ های قاعدگی از سیلیکون یا لاستیک تولید میشوند. اگر به لاتکس حساس هستید، برای جلوگیری از هر گونه حساسیت و مشکلی از فنجان های سیلیکونی بهره ببرید.
- اگر تا به حال از این محصول استفاده نکرده اید، بهتر است با سایز کوچک آن شروع کنید.
- دستورالعمل های همراه کاپ قاعدگی را بخوانید و طبق راهنما از آن بهره ببرید.
- قبل از استفاده فنجان را با آب و صابون شستشو دهید. در ادامه نحوه قرار دادن و خارج کردن کاپ قاعدگی را توضیح داده ایم.

مطالعه بیشتر: انواع مدل سوتین! 14سبک از جدیدترین انواع سوتین و کاربرد جالب آنها.
آموزش قرار دادن فنجان قاعدگی
برای قرار دادن فنجان قاعدگی در داخل واژن، مراحل زیر را طی کنید:
- دست ها را با آب و صابون شستشو دهید.
- یک لایه نازک از یک روان کننده مبتنی بر آب را روی لبه فنجان بمالید یا خیس کنید. این کار قرار دادن فنجان در واژن را راحت تر میکند. برخی افراد ترجیح میدهند فنجان را زیر دوش آب قرار دهند.
- فنجان قاعدگی را از وسط تا کنید یا یک گوشه کاپ را خم کنید تا یک مثلث ایجاد شود و نقطه ورودی باریک تری ایجاد شود.
- بهتر است کاپ فنجان را در حالت چمباتمه، نشسته روی توالت فرنگی یا با قرار دادن یکی از پاها روی صندلی و یکی در کف زمین داخل واژن قرار دهید. فنجان تا شده را با یک دست بگیرید و لبه آن را به سمت بالا نگه دارید و داخل واژن قرار دهید. وارد کردن کاپ قاعدگی، همانند قرار دادن تامپون در واژن است.
- هنگامی که فنجان داخل دهانه رحم قرار بگیرد و چند اینچ زیر دهانه رحم قرار گرفت باید آن را بچرخانید تا کاملا باز شود و از حالت تا شدگی خارج شود. اگر فنجان پریودی به درستی در واژن قرار بگیرد نباید آن را احساس کنید.
- پس از داخل شدن فنجان، برای جلوگیری از نشت یک مهر و موم تشکیل میشود و سپس خون به سادگی داخل کاپ میچکد.
- اگر فنجان باز نشد یا احساس ناراحتی کردید، سعی کنید آن را مقداری بچرخانید تا مشکل رفع شود.

توجه کنید که کمی تمرین لازم است تا فنجان به راحتی جا بیفتد، اما نمیتواند در داخل واژن گم شود.
درباره سلامت و آرایش صورت بدانید: درمارولر چیست با فواید و عوارض و نحوه استفاده از درمارولر (Dermarolling) آشنا شوید.
آموزش خارج کردن کاپ قاعدگی
برای خارج کردن کاپ قاعدگی مراحل زیر را دنبال کنید:
- ابتدا دست های خود را با آب و صابون شستشو دهید.
- در یک موقعیت راحت نشسته یا چمباتمه بزنید.
- انگشت اشاره و شست خود را وارد واژن کرده و محل ساقه فنجان را پیدا کنید؛ به آرامی آن را فشار دهید تا مهر و موم آن شکسته و سپس کاپ را خارج کنید. اگر فنجان بیرون نیامد، از عضلات کف لگن برای فشار دادن فنجان به سمت پایین استفاده کنید، سپس کاپ را نیشگون گرفته و به آرامی به سمت پایین بکشید.
- فنجان را صاف نگه دارید تا از ریختن آن جلوگیری شود. سپس محتوای فنجان را در توالت خالی کنید.
- کاپ قاعدگی را با آب و صابون ملایم و بدون عطر شستشو دهید و سپس با آب جوش استریل کنید و خشک کنید.

مطالعه بیشتر درمورد عطر و رایحه : 8 ترفند تشخیص ادکلن و عطر اصل از تقلبی.
فواید فنجان قاعدگی چیست؟
استفاده از فنجان قاعدگی مزایای زیادی دارد، از جمله:
- خرید کاپ قاعدگی صرفه اقتصادی دارد، چرا که ممکن است چند سال دوام بیاورد. استفاده از این محصول نسبت به تامپون و پد که بعد از هر بار استفاده باید دور انداخته شوند، بسیار به صرفه است (درباره کاربرد، مزایا، عوارض و آموزش استفاده ایمن از تامپون قاعدگی بیشتر بدانید).
- بسیاری از افراد معتقدند که کاپ قاعدگی آسان تر از نوار بهداشتی و تامپون است. فنجان قاعدگی باعث خشکی واژن نمیشود، در صورتی که این یک شکایت رایج در مورد تامپون است.
- اگر کاپ قاعدگی به درستی سرجای خود قرار بگیرد، نباید نشتی داشته باشد و به بیرون درز کند. میتوان از کاپ در حین ورزش، شنا و دوش گرفتن استفاده کرد. برای پیشگیری از نشت خون از شورتکس به همراه فنجان پریودی استفاده کنید.
- پدهای بهداشتی و تامپون ها یکبار مصرف بوده و بسته بندی زیادی دارند، به همین دلیل به محیط زیست آسیب میرسانند. اما کاپ های قاعدگی قابل شستشو بوده و بنا به برندی که دارند چند سال ماندگاری دارند و در نتیجه دوستدار محیط زیست هستند. فست فشن یا مد سریع (Fast Fashion) چیست؟ اثرات، مضرات و مشکلات آن را بشناسید.
- برخی افراد گزارش میکنند که هنگام استفاده از کاپ، دردهای پریودی کمتری دارند، البته بر عکس آن نیز گزارش شده است.
- در زمان استفاده از این فنجان، دیگر نگران انتشار بوی شرم آور و بد، در زمان نامناسب نخواهید بود، زیرا در معرض هوا قرار نمیگیرد.
- باید هر 4 ساعت یکبار نوار بهداشتی و هر 8 ساعت یکبار تامپون را تعویض کنید؛ در صورتی که کاپ قاعدگی را تا 12 ساعت میتوانید نگه دارید و سپس تخلیه کنید.
- کاپ قاعدگی نسبت به تامپون دو برابر بیشتر جریان خون را در خود جای میدهد و برای زمان های که خونریزی زیاد است، بهترین انتخاب است.
بیشتر بدانید: سبز شویی یا گرین واشینگ چیست!؟ چرا بسیار مهم است درباره بازاریابی سبز (Greenwashing) بدانید!؟.
خطرات و عوارض فنجان قاعدگی چیست؟
طبق گزارش medicalnewstoday.، عوارض و خطرات استفاده از فنجان قاعدگی عبارتند از:
- قرار دادن و برداشتن کاپ قاعدگی برای اولین بار سخت است و امکان نشت خون وجود دارد. برخی از افراد نسبت به خون قاعدگی خود احساس ناخوشایندی دارند، در این صورت استفاده از فنجان قاعدگی گزینه مناسبی نیست. در این رابطه از مطلب علمی آموزش انتخاب سایز کاپ قاعدگی، نحوه ی انتخاب اندازه مناسب استفاده کنید.
- انتخاب سایز مناسب فنجان کار سخت و دشواری است. فنجان های پریودی بسته به سن، جریان خون و اینکه دارای فرزند هستید یا خیر متفاوت میباشند. با این وجود انتخاب سایز مناسب چالش بر انگیز بوده و به کمی آزمون و خطا نیازمند است که منجر به نشت خون در این بازه میشود.
- در آوردن فنجان میتواند سخت و کثیف باشد، به خصوص اگر در توالت عمومی مجبور به خارج کردن آن شوید.
- اگر برای پیشگیری از بارداری از دستگاه IUD استفاده میکنید و در واژن خود دارید، کاپ قاعدگی امکان دارد رشته های IUD را کشیده و از جای خود خارج کند.
- اگر افتادگی رحم دارید امکان دارد، فنجان به درستی در جای خود قرار نگیرد.
- اگر کاپ را به درستی وارد نکنید یا سایز اشتباه استفاده کنید، هم احساس درد خواهید داشت و هم نشتی اتفاق میافتد.
- برخی از افراد نگران ابتلا به سندرم شک سمی (TSS) هستند، که عفونتی است که پس از استفاده طولانی مدت از تامپون ایجاد میشود. با این وجود بروز بیماری TSS هنگام استفاده از تامپون و کاپ قاعدگی نادر است.
- اگر طبق دستورالعمل های بسته، کاپ به درستی وارد، خارج، تخلیه وشستشو نشود، امکان بروز عفونت زنانه زیاد است.
- کاپ های قاعدگی یکبار مصرف باعث افزایش هزینه و آسیب به محیط زیست میشوند.
- کاپ قاعدگی اگر بدون روان کننده وارد شود یا به درستی تمیز نشود، ممکن است واژن را تحریک کند.

روش تمیز کردن کاپ قاعدگی
تمیز نگه داشتن فنجان قاعدگی برای حفظ سلامت بانوان و پیشگیری از عفونت لازم و ضروری است. قبل از استفاده و بعد از استفاده از کاپ، مهم است که دست خا را شستشو دهید. فنجان را بعد از خارج کردن از واژن با آب و صابون بدون بو به خوبی شستشو داده و خشک کنید. نیاز است فنجان پریودی را بین هر سیکل قاعدگی به مدت 5 تا 10 دقیقه در آب بجوشانید و با دستمال تمیز خشک کنید.
کاپ را در مواد طبیعی مانند یک کیسه نخی نگهداری کنید. در طول قاعدگی، فنجان خود را حداقل 2 بار در روز خالی کرده و بشویید. دستورالعمل های بسته را برای شسشتو و نگهداری از فنجان دنبال کنید.

چه زمانی باید فنجان قاعدگی را خارج کرد؟
بسته به میزان جریان خون در دوران عادت ماهانه هر فرد، هر 6 تا 12 ساعت باید کاپ را خارج کرد. این بدان معنا است که از یک فنجان برای محافظت در طول شب میتوانید استفاده کنید. هرگز کاپ قاعدگی را بیش از 12 ساعت نگه ندارید، چرا که منجر به بروز عفونت میشود و امکان نشتی وجود دارد.
اگر قبل از 12 ساعت فنجان پر شد فورا آن را تخلیه کنید. فنجان های قاعدگی باید حداقل دو بار در روز خالی شوند.
بانوان بخوانند: عوارض رنگ کردن مو در دوران قاعدگی! آیا رنگ کردن مو در دوران پریودی، مضر است؟.
کاپ قاعدگی بهتر است یا تامپون و نوار بهداشتی؟
اینکه بین کاپ قاعدگی، تامپون و نوار بهداشتی کدام را انتخاب کنید، بستگی به شرایط و راحتی شما دارد. بهتر است عوارض، نحوه استفاده و فواید هر کدام را بدانید و سپس بهترین گزینه را انتخاب کنید، چرا که این موضوع یک انتخاب شخصی میباشد.
بر اساس گزارش nih، فنجان های واژینال که برای جمع اوری خون قاعدگی استفاده میشوند، هرگز مورد استفاده گسترده قرار نگرفته اند، با این وجود که در کشورهای توسعه یافته در دسترس بوده اند.
فنجان قاعدگی را تا 12 ساعت میتوان استفاده کرد در حالی که نوار بهداشتی و تامپون ها باید هر 4 تا نهایتا 8 ساعت یکبار تعویض شوند.

اگر از کاپ قاعدگی استفاده کنید نیازی به حمل پد یا تامپون اضافی نخواهید داشت که برای بسیاری از بانوان کاری سخت است.
بر خلاف تامپون، فنجان قاعدگی برای جلوگیری از نشت خون در روز اول انتخاب مناسبی است. فقط بانوان متاهل در هر رده سنی میتوانند از کاپ قاعدگی و تامپون استفاده کنند و برای دختران مجرد مناسب نیست. در حالی که نوار بهداشتی برای دختران مجرد گزینه مناسبی است.
استفاده از فنجان قاعدگی، جریان خون عادت ماهانه را به صورت داخلی حفظ کرده و بوی بد را کاهش میدهد.
در زمان استفاده از کاپ قاعدگی و تامپون به استخر میتوانید بروید، در حالی که نوار بهداشتی این امکان را به شما نمیدهد. تامپون منجر به خشکی واژن میشود اما در مورد فنجان قاعدگی این مورد به ندرت گزارش شده است.
کاپ قاعدگی چند بار مصرف بوده و دوستدار محیط زیست است، در حالی که پد بهداشتی و تامپون یکبار مصرف هستند و به محیط زیست آسیب میرسانند.
استفاده از پد بهداشتی بسیار ساده و سریع است، اما نحوه استفاده از تامپون و فنجان قاعدگی سخت است و نیاز به تمرین دارد. انتخاب سایز مناسب کاپ سخت و دشوار است.
استفاده از فنجان قاعدگی به پرده بکارت آسیب میرساند؟
به این دلیل که کاپ قاعدگی درون واژن قرار میگیرد و در سایزهای متفاوت وجود دارد، به احتمال زیاد به پرده بکارت (هایمن) آسیب رسانده و حتی منجر به پارگی آن میشود.
اگر دختر خانوم مجرد هستید بهتر است از این کاپ ها استفاده نکنید و نوار بهداشتی را برای دوران عادت ماهانه خود در نظر بگیرید. برای استفاده از فنجان قاعدگی مهم است که اصول فرهنگی جامعه و خانواده خود را در نظر گرفته و با پزشک متخصص مشورت کنید.











